Hoe onze knellende banden uit onze
geschiedenis ons ongemerkt het lied van het verleden doet herhalen. Ongemerkt
onze toekomst belemmerd.
Dit boek gaat over de
gedeelde geschiedenis van Nederland, Nederlands-Indië en Indonesië en welke
invloed deze ontkende geschiedenis nog steeds heeft op de moeite die we hebben
om door te groeien naar een kleurrijke samenleving. Indo’s zijn veelal
geruisloos geassimileerd en hebben vaak moeite om de eigen identiteit te
(her/er)kennen. We hebben een samenleving gecreëerd waarin we wegkijken van ons
racisme en leven in de illusie van het tolereren van die ‘andere’ medelander,
waardoor de polarisatie en angst steeds meer toenemen. Dit Indische
familieverhaal is een aanzet om daadwerkelijk te kijken naar de twee kanten van
de medaille die een bijna vierhonderd jaar oude koloniale overheersing heeft
achtergelaten in onze historie en in ons dagelijks leven. Het verhaal van de
overheerser en de overheerste verbonden door de ontkenning van elkaar. De tijd is gekomen om heling te brengen tussen "daders en slachtoffers".
Quote
"Het wordt stil en de lucht om me heen
is gevuld. Gevuld met verhalen. Ze dienen zich aan en vloeien in elkaar over.
De zon schijnt en mijn rolgordijn heb ik naar beneden getrokken zodat de
lichtschittering niet mijn beeldscherm verdoezeld. Ik zit achter het
toetsenbord, met een leeg document op mijn scherm. Het besef dat ik in mijn
werkkamer zit, verdwijnt langzaamaan. Mijn fysiek vernevelt in het veld van
bewegingen en ik laat me meevoeren. In mijn beelden word ik weggezogen in de
gestolde tijd van mijn familie en de geuren van Nederlands-Indië komen naar me
toe. Ik ruik de fotoboeken, de kamferkist en de geuren van de kruiden. Ik voel
de warme lucht op mijn huid en de loomheid van het dagelijkse Indische leven.
Ik geef nog niet volledig toe, want ik ben bang dat de veelheid aan verhalen
mij zal overweldigen.
Dit is het begin van een
ongelofelijke reis die mij terugvoert langs mijn jeugd, waarin ik op mijn 14e
erachter kwam dat ik toch anders was
dan de meeste jongens in mijn klas van de Malburgen MAVO.
Het voerde me langs
collectieve en generationele wonden van de gezamenlijke geschiedenis van
Nederlands-Indië en Nederland. Langs bergen van hebberigheid en geweld. Langs
ravijnen van winstbejag en moerassen van jaloezie, intriges en macht. Langs ons
familieverleden waarin de verzwegen verhalen een grote rol hebben gespeeld.
Wonden die nog steeds aan het etteren zijn, terwijl we ons best doen om ze niet
te zien. Misschien zien of voelen we ze wel, maar proberen we nog te zachte
heelmeesters te zijn voor een geschiedenis die dat niet verdraagt. Een
geschiedenis die ik nog steeds in mij draag en die bewust of onbewust haar werk
doet. Hoe langer ik op weg was, hoe meer ik mij verwonderde over het feit dat
we in staat zijn de ware verhalen onrecht aan te doen. Dat we het erbij laten
zitten, ondanks dat we weten dat het niet senang voelt. Schijnbaar kunnen
we de meest gruwelijke dingen doen vanuit een “schoon” geweten. Dat intrigeerde
mij zo in het systemisch werk. En zeker voor ons als Indo-Europeanen geldt de
vraag, aan wie zijn we dan loyaal? Aan de blanke Hollandse koloniaal of aan de
Indonesische Inlander? Deze vraag legt voor mijn gevoel de zenuw bloot waar
vele Indo’s nog mee worstelen. Hebben we wel een eigen identiteit, behoren we
ergens toe. Vaak hoor ik als ik vertel dat ik in Bandung geboren ben en mijn
familie altijd al de Nederlandse nationaliteit heeft gehad, dat we dan een
half-bloed zijn. Ik moet eerlijk bekennen dat die uitdrukking bij mij kwaad
bloed zet, minderwaardig …HALFBLOED… alsof ik niet heel ben, van een soort ben
die niet tot een ras behoort. Smalend, gepikeerd en schaamtevol tegelijk
antwoord ik dan: “Niet halfbloed, maar 100% Nederlands en 100% Indo.” En ik
probeer het leed wat ik voel vanuit mijn verleden te verzachtten door eraan toe
te voegen dat we ook naast het Nederlandse, ook Duits en Frans bloed in ons
dragen.
Wat ik jaren niet in het rijtje heb
gezet, is het Indonesische bloed… wonderlijk toch? Want een ‘inlandse vrouw’ is
mijn oermoeder, de oermoeder van velen. Maar dit is voor mij wel een signaal
dat er meer aan de hand kan zijn dan dat we aan de oppervlakte soms waarnemen,
of scherper gezegd: collectief gezien hebben we nog niet alles in de ogen
gekeken en zeker niet de donkere kanten van onze gedeelde geschiedenis. Ik ga
terug in de tijd."
Ook beschikbaar als luisterboek.(Klik op logo)
*Ingesproken door de auteur.